Wybór prywatnego detektywa często następuje w sytuacji, w której klient znajduje się pod presją czasu lub emocji. Podejrzenie zdrady, problem z pracownikiem, nierzetelny wspólnik, konieczność ustalenia majątku czy zdobycia materiału do postępowania sądowego powodują, że decyzję chce się podjąć szybko.
Szybko nie powinno jednak oznaczać przypadkowo.
Zanim powierzysz komuś pieniądze, informacje o swoim życiu prywatnym lub firmie, a czasami również dane dotyczące innych osób, najpierw sprawdź, czy masz do czynienia z legalnie działającym przedsiębiorcą wykonującym działalność detektywistyczną.
Dopiero później porównuj doświadczenie, sposób prowadzenia sprawy i cenę.
1. Najpierw sprawdź legalność działalności
Profesjonalnie wyglądająca strona internetowa, reklama w Google czy nazwa zawierająca słowo „detektyw” nie są dokumentami potwierdzającymi uprawnienia.
Przed podpisaniem umowy warto zweryfikować przede wszystkim:
- przedsiębiorcę w CEIDG albo KRS,
- wpis przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej w zakresie usług detektywistycznych prowadzonego przez MSWiA,
- licencję detektywa osoby wykonującej czynności wymagające odpowiednich uprawnień,
- obowiązkowe ubezpieczenie OC przedsiębiorcy wykonującego działalność detektywistyczną,
- zgodność danych znajdujących się na stronie internetowej, umowie i dokumentach firmowych z danymi rejestrowymi.
Jeżeli pojawiają się rozbieżności, warto je wyjaśnić przed podpisaniem umowy i przekazaniem pieniędzy.
2. Sprawdź, z kim właściwie podpisujesz umowę
To kwestia często pomijana.
Nazwa strony internetowej nie zawsze jest nazwą przedsiębiorcy. Numer telefonu również nie mówi, kto będzie stroną umowy.
Klient powinien wiedzieć:
kto przyjmuje zlecenie, z kim zawiera umowę i kto odpowiada za jej wykonanie.
Dane przedsiębiorcy powinny być jednoznaczne.
3. Ustal, kto rzeczywiście będzie prowadził Twoją sprawę
Rozmowa z właścicielem biura nie musi oznaczać, że to właśnie on będzie później wykonywał czynności.
Warto więc zapytać:
Kto będzie faktycznie realizował moje zlecenie?
Przy niektórych sprawach konieczny jest zespół kilku osób. Nie ma w tym nic niepokojącego. Klient powinien jednak wiedzieć, w jaki sposób zorganizowana będzie praca i kto odpowiada za prowadzenie sprawy.
4. Zapytaj, co otrzymasz po wykonaniu zlecenia
Samo stwierdzenie „sprawdziliśmy i wiemy” może być niewystarczające.
Przed rozpoczęciem współpracy warto ustalić sposób dokumentowania czynności.
W zależności od charakteru zlecenia efektem pracy mogą być między innymi:
- raport z przeprowadzonych czynności,
- chronologia zdarzeń,
- dokumentacja fotograficzna,
- materiał wideo,
- wyniki dokonanych ustaleń,
- uporządkowany materiał mogący mieć znaczenie dla dalszego postępowania.
Jest to szczególnie istotne wtedy, gdy informacje mają być później konsultowane z prawnikiem albo wykorzystane w postępowaniu sądowym.
5. Doświadczenie powinno odpowiadać rodzajowi sprawy
„Detektyw z wieloletnim doświadczeniem” brzmi dobrze, ale nie odpowiada jeszcze na pytanie, w czym to doświadczenie zostało zdobyte.
Obserwacja osoby, wywiad gospodarczy, ustalanie majątku, OSINT, sprawa pracownicza czy kontrola pomieszczeń pod kątem urządzeń szpiegujących wymagają różnych kompetencji i zaplecza.
Dlatego lepszym pytaniem niż:
„Ile lat pracuje Pan jako detektyw?”
jest:
„Czy prowadził Pan wcześniej sprawy podobne do mojej i jakiego rodzaju ustalenia można w takiej sprawie realnie wykonać?”
6. Dobry pierwszy kontakt powinien zaczynać się od pytań
Zanim zostanie zaproponowany zakres czynności, trzeba zrozumieć problem.
Co klient już wie?
Co jest tylko przypuszczeniem?
Co chce ustalić?
Do czego potrzebuje materiału?
Czy sprawa jest już prowadzona przez prawnika?
Czy istnieje konkretny termin, przed którym trzeba działać?
Dopiero po uzyskaniu takich informacji można rozsądnie określić zakres zlecenia.
Jeżeli rozwiązanie pojawia się jeszcze zanim detektyw pozna problem, warto zachować ostrożność.
7. Cena jest ważna, ale najpierw ustal, za co płacisz
Porównanie dwóch stawek godzinowych niewiele mówi, jeżeli nie wiadomo, co obejmują.
Przed podpisaniem umowy należy ustalić między innymi sposób rozliczenia, możliwe koszty dodatkowe, zakres czynności i sposób przekazania wyników.
Najtańsza godzina pracy nie musi oznaczać najtańszego rozwiązania sprawy.
Znacznie ważniejsze jest to, czy planowane czynności prowadzą do uzyskania informacji rzeczywiście potrzebnych klientowi.
8. Opinie w internecie? Tak, ale z rozsądkiem
Opinie Google mogą być pomocne, ale nie powinny zastępować weryfikacji dokumentów i doświadczenia.
W działalności detektywistycznej istnieje dodatkowy problem: z efektów pracy detektywa nie zawsze zadowolona jest osoba, której czynności dotyczą.
Dlatego pojedyncza negatywna opinia wymaga przeczytania jej treści i odpowiedzi przedsiębiorcy, a nie tylko spojrzenia na liczbę gwiazdek.
Najprostsza kolejność wygląda tak:
rejestry i dokumenty → przedsiębiorca → osoba prowadząca sprawę → doświadczenie → sposób dokumentowania → umowa → cena.
Nie odwrotnie.
Wybór detektywa powinien zaczynać się od sprawdzenia, komu właściwie zamierzamy powierzyć sprawę.
